Cumpogns ed inimis – animals en la Bibla
Exposiziun en il museum grischun da la natira 

(anr/fa) Fin la mesadad da mars preschenta il museum da la natira a Cuira l’exposiziun «animals en la Bibla». Cun passa tschient exponats vulan mussar ils responsabels da l’universitad da Friburg l’impurtanza dals animals en connex cun la cretta. «Tar las discussiuns areguard la reintroducziun dal luf e da l’urs s’haja badà che blers umans han tscherts purtrets dals animals che nun èn adina uschè differenziads e raziunals», ha ditg Jürg P. Müller, il directur dal museum grischun da la natira mardi a Cuira als represchentants dals meds da massa. Ch’i stoppia esser che la cultura biblica haja gì qua ina tscherta in-fluenza e furmà quels purtrets. «Perquai avain nus envidà ils responsabels dal departament per studis biblics da l’universitad da Friburg da mussar er tar nus a Cuira lur exposiziun areguard la rolla da l’animal en la Bibla.» 

In svilup davent da la natira 
«La serp en il paradis, l’arca da Noah, il vadè dad aur, Jona en la balena, il Spiert sontg sco columba, Jesus sco agnè…», ha ditg Othmar Keel, professer a l’universitad da Friburg, «en la Bibla cumparan animals sin baud mintga pagina.» Durant il temp dal Vegl Testament eran ils animals tenor el en cumparaziun cun il mund industrialisà d’oz omnipreschents: «Sco gidanters indispensabels tar la lavur, sco funtauna da nutriment e da material, ma er sco privel en la fauna dador ils territoris cultivads da quella giada.» Ch’i saja perquai evident che da quel temp giugavan ils animals ina rolla bler pli impurtanta che pli tard. Cun ir dals onns han cumenzà ils umans sco ch’el ha ditg a sa sentir adina pli superiurs als animals, «ed uschia ha entschavì la tradiziun biblica a sa distanziar da la natira.» Sco exempel ha’l numnà ils anghels: A l’entschatta avevan quels ils corps dad animals, «fin ch’ils umans han gì l’impressiun ch’in animal na tutga betg en vischinanza da Dieu.» Perquai han survegnì ils anghels il corp d’uman e mo las alas èn restadas dad in animal. 

Exposiziun divida en differents chapitels 
L’emprima part da l’exposiziun porta il titel «Pertge ch’i vivevan en Israel urs e tschiervs sper ippopotams e croco-dils». La Palestina sa chatta tranter ils continents Africa, Europa ed Asia. Perquai devi qua animals tipics africans sco l’ippopotam fin il 7avel tschientaner, u il crocodil perfin fin il 19avel tschientaner. In animal tipic per l’Eurasia dentant era il portg selvadi che viveva er en quella regiun. Il proxim chapitel mussa pertge che las Ebreras devan a lur uffants nums sco «chaun», «nursa», «asen» u «vatga». Il chaval na cumpara betg en quel connex perquai che quel vegniva duvrà da quel temp mo per far guerra ed era in «product da luxus» dals inimis da la Palestina. 
Sco che Keel ha ditg gieva David a sella mo sin in asen, entant che ses figls possedevan gia chavals. «Quai è baud sco sch’ils figls dals schaics giessan in gir cun autos americans», ha’l ris. In auter chapitel mussa pertge ch’i existan differenzas tranter las sorts da charn, «nus mangiain per exempel charn-portg, ils Gidieus ed ils Muslims en Palestina dentant betg.» E sco ultim pon ins er s’infurmar pertge che la columba persunifitgescha al medem mument la deessa Venus ed il Spiert sontg. Ils texts tar ils differents exponents survegnan ils visitaders en furma d’in bel cudeschet illustrà. 
L’exposiziun «Animals en la Bibla» en il museum grischun da la natira a Cuira vegn mussada fin ils 11 da mars 2001. Gievgia, ils 18 da schaner a las 19.00 ha lieu qua in’orientaziun per la magistraglia e mesemna, ils 24 da schaner vegn purschida a mezdi ina visita guidada da l’exposiziun.