Embargos da commerzi: effizients u privlus

Dad Andrea L. Rassel, Ziràn 

Embargos commerzials u la smanatscha da tals èn ozendi part integrala da la politica internaziunala. La situaziun precara en il Sudan ha mussà che sancziuns commerzialas èn savens la resposta da las Naziuns unidas a regenzas che èn grevamain encunter normas acceptadas da la generalitad. Ils stadis «emetturs» emprovan da donnegiar l'economia dal stadi «en mira» per uschia sfurzar la regenza da midar ses cumportament. L’idea è fitg simpla – ma han las mesiras propi l’effect giavischà? 
L’experientscha demussa che l'economia vegn bain ruinada, ma che las regenzas na vegnan betg sfurzadas d'obedir al squitsch d’ordvart, anzi per regla vegnan ellas perfin rinforzadas 

Rinforzament da la regenza 
Sch’ins guarda quant ditg e quant bain che regenzas sancziunadas cun embargos pon exister, pudess ins dubitar l'effizienza da questa strategia. Recordist è Fidel Castro, ma era la pussanza da Saddam Hussein nun è sa sminuida durant il temp da l’embargo. Malgrà la situaziun catastrofala da l’economia serba ha Slobodan Milosevic surprendì ils observaturs d’elecziuns cun fitg buns resultats a l’urna. La bloccada israeliana dal territori palestinais fa patir la populaziun, dal medem temp s'augmenta la pussanza d’Arafat, perquai ch’el controllescha la distribuziun dals bains raziunads. 

Daco vegnan imponids embargos? 
Ils exempels surmenziunads demussan l’ineffizienza da blers embargos multilaterals. Tuttina imponan las Naziuns unidas adina puspè embargos. L'econom naziunal Reiner Eichenberger, professur a l’universitad da Friburg, vesa trais aspects che giogan ina rolla centrala: Per las regenzas dals stadis emetturs èn embargos attractivs, perquai ch’els indebleschan l’economia e qua tras era il potenzial d’agressiun militara dal stadi en mira, uschia vegn la situaziun da smanatscha sminuida; che la populaziun patescha, interessa dentant be secundarmain. Ils embargos han in effect da stabilisaziun, quai correspunda als interess dals emetturs, perquai che il privel d’ina desintegraziun territoriala u da revoluziuns fundamentalisticas sa reducescha. L’effect da stabilisaziun maina ad ina autogiustificaziun da l'embargo, perquai che la regenza dal stadi en mira sa cumporta per regla adina pli despotica e sa sviluppa pli a pli ad in factur da disturbi. Quest factur dumonda per cuntramesiras, per regla en furma d’in embargo pli restrictiv. 

L’illusiun d’in effect politic positiv 
La posiziun da la regenza en il stadi en mira vegn rinforzada da trais facturs: 
•	La mancanza d’imports promova la cuntrabanda. Savens controlleschan ils potentats da la regenza tut la cuntrabanda e fan enorms gudogns. 
•	Blers products ch’il stadi producescha sez u ch’el sa controllar la producziun vegnan raziunads ed uschia sragischads. 
•	La regenza sa malduvrar ils programs da raziunalisaziun per crear novas dependenzas e da favurisar persunas u regiuns che restan fidaivlas a la regenza. 

Quests trais mecanissems rinforzan la regenza, la populaziun daventa pli e pli dependenta dal régime: Tgi che na collavura betg, è confruntà cun impovriment e concurs. 

Alternativas a l’embargo 
L’alternativa «tradiziunala» a l’embargo è l’intervenziun militara. Che ina tala nun è senza sbagl e flaivlezza demussa actualmain l’intervenziun militara en l’Irac. Ils stadis emetturs èn confruntads cun custs considerabels e la stabilisaziun è in lung e dir process, la populaziun deliberada dal régime patescha da violenza e da manglaments. 
L’econom Eichenberger fa ina proposta pli paschaivla. El skizzescha ina fiera da politica globala. Persunas da terras estras ma domiciliadas en in pajais retschaivan il dretg da votar passiv. Quai avriss las fieras politicas ed i resultass ina concurrenza per buna politica. Tuttenina pudessan candi-dats esters sa preschentar a la populaziun: Tenor Eichenberger avessan els ina motivaziun bler pli gronda da s’engaschar per il bainstar dals citadins. Eichenberger motivescha sia tesa cun la fiera globala. El vesa la reputaziun da refurmar las instituziuns politicas en favur dals burgais era en-cunter l’interess da la «classe politique» sco meglier argument per sa recumandar per candidaturas en auters stadis. 
Sche la globalisaziun da la politica purtass propi l’effect giavischà e sche l’avertura da la fiera politica intimass propi ils megliers politichers da s'engaschar per il bainesser da la populaziun u sche Eichenberger parta cun in maletg memia utopic cun politichers memia altruistics nun è uschè simpel da giuditgar. Dentant èsi urgent da tschertgar autras schliaziuns per influenzar régimes problematics, che ils embargos che tutgan per regla ils flaivels dal stadi e betg ils potentats dal régime.