Ediziun rumantscha dal cudesch civil

Da Giusep Nay. derschader federal

Quests dis è cumparida ina ediziun rumantscha dal cudesch civil svizzer. Quest eveniment merita ord differents motivs ina menziun speziala.
La versiun preschenta nun è la prima translaziun dal cudesch civil en rumantsch. Gia curt suenter che questa lescha, che ha purtà ina unificaziun dal dretg da persunas, da famiglia d'ierta sin plaun federal, è stada decidida dal pievel ils 10 da december 1907, è quest text da lescha er cumparì en rumantsch. In dals gronds giurists svizzers, l'enconuschent professer da dretg dr. Pieder Tuor, ha translatà questa lescha per incumbensa dal departament federal da giustia en ses linguatg matern sursilvan. La confederaziun ed il chantun Grischun avevan da lez temp procurà che questa ediziun retorumantscha vegnia repartida en tuttas chasadas da las valladas, nua che l'idiom sursilvan vegniva chapì avunda.
La nova versiun dal cudesch civil svizzer, che stat uss sin maisa, ha la chanzlia federala realisà en rumantsch grischun, la nova lingua communabla rumantscha, destinada gist per tals intents. Dapi che questa pussaivladad exista, procura la chanzlia federala sin fundament da la lescha federala da publicaziuns ed en concordanza cun la regenza dal chantun grischun la translaziun da las pli impurtantas leschas en rumantsch. En questa moda èn cumparidas: la constituziun federala, la lescha per la protecziun da l'ambient, la lescha da chatscha, l'ordinaziun davart il stadi civil.
En la nova ediziun èn ils translaturs s'orientads vid l'ovra da professer Tuor che porscha in fundament solid per ina nova translaziun e che ha per franc facilità la lavur. Sia ovra da pionier vegn ussa, cun l'ediziun en rumantsch grischun, danovamain averta era als Rumantschs en l'Engiadina. Tuor aveva resguardà trais princips per sia translaziun: reproducziun precisa dal cuntegn giuridic, expressiun generalmain chapaivla e correctadad linguistica.
Per autoritads, tribunals, giurists e per mintga RumantschA èsi d'eminenta impurtanza da posseder cun il cudesch civil svizzer in' ovra da basa dal dretg privat er en linguatg rumantsch. Quest text animescha da translatar ulteriurs impurtants texts da lescha e d'applitgar il rumantsch era en dumondas giuridicas. Enconuschentamain pudain nus sa servir dal rumantsch fin al tribunal federal.

Cudesch civil svizzer dals 10 da december 1907. Stadi dal 1. da schaner 1989. Edì da la chanzlia federala, 1989.

[Pagina rumantscha]