Purtrets d'uffants da la Surselva

(lr)

Il fotograf da pressa Ernst Brunner (1908-1995) ha visità en sia vita bleras parts dal mund. Davent da ses domicil a Braunwald è el adina puspè sa mess sin via en tuttas direcziuns ed è turnà cun numerusas fotografias davart il pajais e la glieud. Ina da las lavurs las pli remartgablas da Brunner è dentant ina seria da purtrets realisada durant la segunda guerra mundiala, cura ch'ils cunfins eran serrads. En connex cun bleras turas en las muntognas da la Surselva ha l'alpinist passiunà fotografà mintgamai mats e mattas en differents vitgs sursilvans. Uschia è sa furmada ils onns 1943/44, senza intenziuns schurnalisticas, ina collecziun da radund 1700 purtrets da Trun, Breil, Sedrun, Rabius, Sumvitg-Cumpadials, Rueras, Segnas, Vals, Uors-Surcasti, Lumbrein, Vrin e Vella.
Ils "uffants da la muntogna" da la collecziun d'Emil Brunner è unica en sia dimensiun, en sia cumpactadad geografica ed en sia consequenza estetica. Ils purtrets èn arranschads a moda subtila e furman savens era entiras serias. Ils nums dals uffants purtretads mancan. Tuttina dat quest project in'invista gist uschè profunda en noss passà sco bleras reportaschas fotograficas classicas dal medem tempo Ins po observar la modellaziun individuala, famigliara e regiunala da las fatschas, ma er ils fastizs dal mintgadi stentus. Fatschas d'uffants tant schenadas sco loschas, scepticas e mirvegliusas, temelitgas e giagliardas. Fatschas ed egliadas che n'han pers nagut da lur forza e lur frestgezza oriunda, er betg suenter sessanta onns.
Suenter la mort d'Emil Brunner ha Paul Hugger segira l'archiv dal fotograf ed il 1999 ha la Fundaziun svizra per la fotografia (Turitg) pudì acquistar quel, grazia a contribuziuns da l'Uffizi federal da cultura e dal chantun Glaruna. Il cudesch "Tausend Blicke" cun ils uffants sursilvans purtretads dad Emil Brunner cuntegna var 180 fotografias sin 240 paginas ed e cumpletta cun regurdanzas da persunas purtretadas e texts dad E. Hössli, P. Hugger e P. Pfrunder. EI po vegnir retratg tar la Lia rumantscha e custa fr. 58.-.